Odrzucenie oferty w przetargu: najczęstsze powody i jak ich uniknąć
Przegląd podstaw odrzucenia z art. 226 Pzp w praktyce: które błędy da się jeszcze naprawić na wezwanie, a które kończą udział w postępowaniu.
Oferta może przegrać na dwa sposoby: w ocenie, bo inna była korzystniejsza, albo zanim do oceny w ogóle dojdzie - bo zamawiający ją odrzucił. Ta druga porażka boli bardziej, bo zwykle wynika z błędu, którego dało się uniknąć. Katalog podstaw odrzucenia zawiera art. 226 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych. Poniżej omawiamy te, które w praktyce dotyczą małych firm najczęściej, i to, co można z nimi zrobić.
Dwie kategorie błędów: naprawialne i nienaprawialne
Zanim przejdziemy do listy, jedno rozróżnienie, które porządkuje całą resztę:
- Błędy w dokumentach podmiotowych (oświadczenia, dokumenty potwierdzające warunki udziału, pełnomocnictwa) zamawiający co do zasady musi dać szansę naprawić: wzywa do złożenia, poprawienia lub uzupełnienia w wyznaczonym terminie.
- Błędy w treści oferty (cena, zakres, deklaracje w kryteriach, formularz ofertowy) po upływie terminu składania ofert zwykle są nienaprawialne, bo poprawka zmieniałaby treść oferty. Wyjątkiem są omyłki, które zamawiający poprawia sam (o tym niżej).
Wniosek praktyczny: najwięcej uwagi poświęć temu, czego nie da się uzupełnić.
Najczęstsze powody odrzucenia oferty
1. Treść oferty niezgodna z warunkami zamówienia
To najczęściej spotykana podstawa odrzucenia. Oferta nie odpowiada temu, czego zamawiający wymagał w SWZ lub opisie przedmiotu zamówienia. Przykłady:
- zaoferowany sprzęt nie spełnia parametru minimalnego, np. ma mniej pamięci, niż wymagano,
- oferta nie obejmuje części zakresu, np. pominięto jeden budynek w formularzu cenowym,
- wykonawca zmienił wzór formularza i dopisał własne warunki, np. inny termin płatności,
- zadeklarowano termin realizacji dłuższy niż maksymalny dopuszczalny.
Jak się bronić: przed złożeniem oferty porównaj każdy wymóg OPZ z tym, co oferujesz, i nie modyfikuj wzorów zamawiającego.
2. Wadium niewniesione lub wniesione nieprawidłowo
Przelew, który wpłynął po terminie, gwarancja ważna krócej niż termin związania ofertą, gwarancja wystawiona tylko na lidera konsorcjum, skan zamiast oryginału elektronicznego. Tych błędów po terminie nie da się naprawić. Szczegóły w artykule wadium w przetargu.
3. Oferta złożona po terminie
Liczy się moment, w którym oferta dotarła na platformę zamawiającego, a nie moment, w którym zacząłeś ją wysyłać. Platformy mają limity rozmiaru plików, szyfrują załączniki i potrafią zwolnić w godzinach szczytu. Składaj ofertę z zapasem co najmniej kilku godzin.
4. Niewłaściwy podpis lub brak podpisu
W postępowaniach od progów unijnych oferta wymaga kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Poniżej progów ustawa dopuszcza także podpis zaufany i osobisty. Problemy biorą się z:
- podpisania oferty przez osobę, która nie jest uprawniona do reprezentacji według KRS lub CEIDG i nie ma pełnomocnictwa,
- podpisania innego pliku niż ten, który został wysłany (np. po późniejszej zmianie),
- użycia rodzaju podpisu, którego SWZ nie dopuszcza,
- podpisania tylko jednego z kilku plików, które musiały być podpisane.
5. Błąd w obliczeniu ceny
Np. zastosowanie złej stawki VAT, pominięcie pozycji w kalkulacji, rozbieżność między ceną jednostkową a wartością łączną, której nie da się wyjaśnić jako oczywistej omyłki rachunkowej. W formularzach z dziesiątkami pozycji to realne ryzyko. Sprawdź formuły w arkuszu i porównaj sumę z ceną w formularzu ofertowym.
6. Rażąco niska cena
Gdy cena jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia lub od średniej arytmetycznej cen złożonych ofert, zamawiający co do zasady wzywa do wyjaśnień. Może to zrobić także w innych sytuacjach, gdy cena budzi wątpliwości. Oferta zostaje odrzucona, jeśli wykonawca nie udzieli wyjaśnień albo wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają ceny. Przygotuj kalkulację, zwłaszcza kosztów pracy, jeszcze przed złożeniem oferty.
7. Wykonawca wykluczony lub niespełniający warunków
Jeśli po wezwaniu wykonawca nie wykaże spełnienia warunków udziału albo okaże się, że podlega wykluczeniu, jego oferta zostaje odrzucona. Najczęściej zdarza się to przy doświadczeniu: referencje dotyczą innego zakresu niż wymagany, wartość usług jest za niska albo usługa wykraczała poza wymagany okres.
8. Brak zgody na przedłużenie terminu związania ofertą
Jeśli zamawiający nie zdąży wybrać oferty w terminie związania ofertą, prosi wykonawców o jego przedłużenie. Brak zgody oznacza odrzucenie oferty. Przy wadium trzeba wtedy pamiętać o jego przedłużeniu.
9. Niezgodność z przepisami lub czyn nieuczciwej konkurencji
Rzadsze w małych postępowaniach, ale istnieją: np. oferta niezgodna z przepisami ustawy albo złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, np. w porozumieniu z innym wykonawcą.
10. Nieważność na podstawie odrębnych przepisów
Np. brak wymaganej formy lub postaci elektronicznej dokumentu. Plik w formacie, którego zamawiający nie dopuszcza, albo oferta przesłana mailem zamiast przez platformę to proszenie się o kłopoty.
Omyłki, które zamawiający poprawia sam
Ustawa nakazuje zamawiającemu poprawić w ofercie:
- oczywiste omyłki pisarskie,
- oczywiste omyłki rachunkowe, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek,
- inne omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty.
Zamawiający informuje wykonawcę o poprawieniu omyłki. W przypadku trzeciej kategorii wykonawca może w wyznaczonym terminie nie zgodzić się na poprawienie - wtedy oferta podlega odrzuceniu. Nie każdy błąd jest jednak “oczywisty”. Jeśli do poprawy trzeba zgadywać intencję wykonawcy, zamawiający poprawić go nie może.
Wyjaśnienia treści oferty
Zamawiający może żądać od wykonawcy wyjaśnień dotyczących treści oferty. Wyjaśnienia nie mogą jednak prowadzić do negocjacji ani zmiany treści oferty. Odpowiadaj precyzyjnie, w terminie i tylko na zadane pytanie.
Lista kontrolna przed złożeniem oferty
Treść oferty (tego zwykle nie da się naprawić):
- Oferuję dokładnie to, czego wymaga OPZ, w pełnym zakresie i wszystkich częściach, na które składam ofertę.
- Używam aktualnych wzorów formularzy, bez zmian w ich treści.
- Ceny w formularzu ofertowym i cenowym są zgodne, stawki VAT są właściwe.
- Wypełniłem wszystkie deklaracje w kryteriach oceny, w odpowiednich jednostkach.
- Przedmiotowe środki dowodowe (karty katalogowe, certyfikaty) są dołączone, jeśli SWZ ich wymaga.
Formalności:
- Wadium wpłynęło lub gwarancja jest w oryginale elektronicznym.
- Każdy wymagany plik jest podpisany właściwym podpisem przez osobę uprawnioną.
- Pełnomocnictwo jest dołączone, jeśli podpisuje pełnomocnik.
- Oświadczenia złożyli wszyscy, którzy muszą: wykonawcy wspólni, podmioty udostępniające zasoby.
- Formaty plików są dopuszczone przez SWZ.
- Składam ofertę z zapasem czasu.
Co zrobić po odrzuceniu
- Przeczytaj uzasadnienie. Zamawiający musi podać uzasadnienie faktyczne i prawne odrzucenia.
- Oceń, czy zamawiający miał rację. Porównaj uzasadnienie z SWZ i treścią swojej oferty.
- Rozważ odwołanie. W postępowaniach według ustawy Pzp przysługuje odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej. Terminy są krótkie i liczone od przekazania informacji, a odwołanie wiąże się z wpisem. W tej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w zamówieniach publicznych.
- Wyciągnij wnioski na następny raz. Zapisz błąd na własnej liście kontrolnej.
Gdzie pomaga SEZAM
Bramka formalna w SEZAM przed złożeniem oferty przechodzi z Tobą przez deterministyczne reguły zbudowane na najczęstszych błędach formalnych: podpisy, formaty plików, wadium per część, pełnomocnictwa, terminy. Każdy przebieg pokazuje też sekcję “czego nie zweryfikowałem”. Żadne narzędzie nie może zagwarantować, że oferta nie zostanie odrzucona - SEZAM jest drugim okiem, a ostateczna weryfikacja należy do Ciebie. Więcej o przygotowaniu dokumentów: JEDZ i oświadczenia wykonawcy oraz czym jest SWZ i jak ją czytać.
Załóż darmowe konto i ustaw radar Konto i radar przetargów są darmowe, bez karty i bez abonamentu. Radar podsyła nowe ogłoszenia dopasowane do profilu firmy, a analizę dokumentacji uruchamiasz tylko wtedy, gdy chcesz: pierwsze sprawdzenie SWZ kosztuje 10 zł, każde kolejne 50 zł. SEZAM jest drugim okiem - pomaga niczego nie przeoczyć, ale nie gwarantuje wyniku postępowania i nie podejmuje decyzji za Ciebie.Najczęstsze pytania
Z jakich powodów zamawiający odrzuca oferty?
Katalog podstaw odrzucenia zawiera art. 226 ust. 1 Pzp. W praktyce najczęściej chodzi o niezgodność treści oferty z warunkami zamówienia, wadium, niewłaściwy podpis, błąd w obliczeniu ceny, rażąco niską cenę albo ofertę złożoną po terminie.
Czy zamawiający musi wezwać do uzupełnienia dokumentów przed odrzuceniem oferty?
Przy oświadczeniach i podmiotowych środkach dowodowych ustawa co do zasady przewiduje wezwanie do złożenia, poprawienia lub uzupełnienia. Nie dotyczy to jednak treści samej oferty: braku formularza ofertowego, ceny czy wymaganej deklaracji nie da się zwykle uzupełnić po terminie.
Co to jest rażąco niska cena?
To cena, która budzi wątpliwości, czy zamówienie da się wykonać zgodnie z wymaganiami. Gdy cena jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia lub średniej arytmetycznej cen ofert, zamawiający co do zasady żąda wyjaśnień. Brak przekonujących wyjaśnień prowadzi do odrzucenia.
Czy oczywistą omyłkę w ofercie zamawiający poprawi sam?
Ustawa nakazuje zamawiającemu poprawić oczywiste omyłki pisarskie, oczywiste omyłki rachunkowe oraz inne omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, jeśli nie powodują istotnych zmian w treści oferty. Nie każdy błąd jest jednak oczywistą omyłką.
Co mogę zrobić, jeśli moja oferta została odrzucona?
Najpierw przeczytaj uzasadnienie w informacji od zamawiającego. W postępowaniach według ustawy Pzp przysługuje odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej, w krótkim terminie liczonym od przekazania informacji. W sprawie odwołania warto skonsultować się z prawnikiem.
Przeczytaj też
Stan prawny na 26 września 2026: ustawa z 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych wraz ze zmianami obowiązującymi od 1 stycznia 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Przed złożeniem oferty sprawdź aktualne przepisy oraz dokumenty konkretnego postępowania - wiążą Cię zapisy SWZ, a nie ogólne omówienie.