Przetargi na zimowe utrzymanie dróg i odśnieżanie: jak wygrać i na co uważać

Ryczałt za gotowość czy stawka za godzinę pracy? Jak wycenić sezon, którego pogody nikt nie zna, i które zapisy umowy decydują o opłacalności.

Aktualizacja: 26 września 2026 · ok. 6 min czytania

Zimowe utrzymanie dróg, chodników i placów to zamówienie z wbudowaną niewiadomą: nikt nie wie, ile śniegu spadnie. Gminy, powiaty, zarządy dróg, spółdzielnie mieszkaniowe, szpitale i szkoły muszą jednak mieć wykonawcę gotowego do pracy o trzeciej w nocy. Dla firm z ciężkim sprzętem, rolników z ciągnikami i firm zajmujących się latem zielenią to istotne źródło przychodu poza sezonem. Kluczem jest zrozumienie, kto w danej umowie ponosi ryzyko pogody.

Co obejmują przetargi na zimowe utrzymanie

Typowy zakres:

• odśnieżanie jezdni, chodników, parkingów, placów i ciągów pieszych,
• zwalczanie śliskości - posypywanie mieszanką piaskowo-solną, solą, piaskiem lub innymi środkami,
• pozostawanie w gotowości do podjęcia prac w określonym czasie,
• wywóz śniegu z miejsc, gdzie nie ma go gdzie zgarnąć,
• usuwanie skutków zimy po sezonie, np. zamiatanie pozostałości piasku i materiałów uszorstniających,
• czasem dostawa i magazynowanie materiałów do zwalczania śliskości.

Najczęstsze kody CPV to 90620000-9 Usługi odśnieżania i 90630000-2 Usługi usuwania oblodzeń. Należą one do działu 90, który na liście przetargów SEZAM widzisz jako branżę odbioru odpadów i usług ekologicznych. Część zamawiających ogłasza te usługi pod kodami utrzymania dróg, dlatego warto szukać także po słowach “zimowe utrzymanie” i “odśnieżanie”.

Modele rozliczenia: kto płaci za łagodną zimę

To najważniejsza rzecz do sprawdzenia w SWZ i wzorze umowy. Spotyka się kilka modeli, często łączonych:

Najbezpieczniejsze dla wykonawcy jest połączenie ryczałtu za gotowość ze stawką za pracę. Jeśli zamawiający płaci tylko za godziny pracy, a wymaga pełnej gotowości przez cały sezon, koszt gotowości musisz wkalkulować w stawkę godzinową - i liczyć się z tym, że przy łagodnej zimie się nie zwróci.

Czas reakcji i dyspozycje

W zimowym utrzymaniu kluczowy jest czas reakcji: od wezwania dyspozytora albo od rozpoczęcia opadów do wyjazdu sprzętu na wyznaczony odcinek. Czas reakcji bywa:

• wymogiem minimalnym opisanym w SWZ,
• kryterium oceny ofert, w którym krótszy czas daje więcej punktów,
• podstawą kar umownych za każde opóźnienie.

Deklarując czas reakcji, policz realną drogę z bazy sprzętu do najdalszego odcinka w nocy, przy złych warunkach, a także czas potrzebny na dotarcie kierowców do bazy. Zadeklarowany czas staje się zobowiązaniem umownym.

Warunki udziału: sprzęt i ludzie

Zamawiający najczęściej wymaga:

• dysponowania sprzętem - np. pojazdy z pługiem, piaskarki lub solarki, ładowarki, ciągniki z pługiem, czasem sprzęt do chodników,
• łączności z dyspozytorem przez cały czas akcji,
• osób z uprawnieniami do prowadzenia pojazdów i obsługi sprzętu,
• doświadczenia w zimowym utrzymaniu dróg o określonej długości lub wartości,
• czasem lokalizacji bazy w określonej odległości od obsługiwanego terenu.

Sprzęt możesz mieć własny, w najmie, leasingu albo udostępniony przez inny podmiot. W ostatnim przypadku potrzebne jest zobowiązanie podmiotu udostępniającego zasoby. Pamiętaj, że sprzęt z wykazu musi być dostępny przez cały sezon: jeśli ten sam pług figuruje w trzech umowach, przy pierwszej śnieżycy okaże się, że nie da się być w trzech miejscach naraz.

Jak wycenić sezon

1. Koszt gotowości. Sprzęt przygotowany do pracy, ubezpieczenie, dyżury kierowców, łączność, plac i materiały na składzie.
2. Koszt godziny pracy każdego rodzaju sprzętu: paliwo, kierowca (z dodatkami nocnymi i świątecznymi), zużycie lemieszy, serwis, amortyzacja.
3. Materiały do zwalczania śliskości, jeśli są po Twojej stronie, z transportem i magazynowaniem.
4. Scenariusze sezonu. Policz przychód i koszt dla zimy łagodnej, przeciętnej i ciężkiej. Jeśli w którymś scenariuszu tracisz dużo, zmień cenę albo zrezygnuj.
5. Kary umowne - realistyczne ryzyko przy krótkim czasie reakcji.
6. Marża.

Uważaj na formularze cenowe, w których zamawiający podaje szacunkową liczbę godzin pracy do porównania ofert. To liczba służąca do oceny, a nie gwarancja zamówienia tylu godzin.

Umowa: zapisy, które decydują o opłacalności

• Model płatności - opisany wyżej.
• Dokumentowanie pracy - karty drogowe, raporty, systemy GPS. Część zamawiających wymaga lokalizatorów GPS w pojazdach i rozlicza pracę na ich podstawie.
• Standardy zimowego utrzymania - dla dróg publicznych zamawiający określa, jaki stan jezdni ma być osiągnięty i w jakim czasie. Standard wpływa na liczbę przejazdów.
• Kary - za opóźnienie reakcji, niewykonanie dyspozycji, brak łączności. Sprawdź łączny limit.
• Okres umowy - czy obejmuje jeden sezon, czy kilka. Umowy zawierane na dłużej niż 6 miesięcy muszą zawierać postanowienia o zmianie wynagrodzenia przy zmianie cen lub kosztów, np. paliwa.
• Odpowiedzialność za szkody - kolizje, uszkodzenia krawężników i ogrodzeń podczas odśnieżania.

Przykład: jak porównać dwa modele rozliczenia

Wyobraź sobie dwa postępowania na podobny odcinek dróg gminnych. W pierwszym zamawiający płaci wyłącznie stawkę za godzinę pracy pługa, ale wymaga gotowości całą dobę przez cały sezon. W drugim płaci stały ryczałt miesięczny za gotowość i niższą stawkę za godzinę pracy.

Aby je porównać, zrób prosty arkusz z trzema scenariuszami zimy: łagodną, przeciętną i ciężką. Dla każdego scenariusza wpisz szacowaną liczbę godzin pracy sprzętu (np. na podstawie własnych doświadczeń z poprzednich sezonów w tym rejonie) i policz przychód oraz koszt, w tym koszt gotowości. Zwykle wychodzi, że:

• w modelu tylko godzinowym łagodna zima oznacza stratę, a ciężka duży zysk,
• w modelu z ryczałtem za gotowość wynik jest stabilniejszy między sezonami.

Nie chodzi o to, który model jest lepszy, tylko o świadomą decyzję, jakie ryzyko bierzesz na siebie i czy stać Cię na sezon, w którym prawie nie spadnie śnieg.

Kiedy szukać ogłoszeń

Przetargi na zimowe utrzymanie ogłasza się najczęściej latem i jesienią, żeby umowa obowiązywała przed pierwszymi opadami. Zamawiający, którzy nie znaleźli wykonawcy w pierwszym postępowaniu, ogłaszają kolejne tuż przed sezonem, a czasem nawet w jego trakcie. Obserwuj ogłoszenia z wyprzedzeniem, bo przygotowanie wykazu sprzętu i ewentualnych umów najmu wymaga czasu.

Lista kontrolna

• Wiem, jaki jest model rozliczenia i kto ponosi ryzyko pogody.
• Policzyłem scenariusz łagodnej i ciężkiej zimy.
• Sprzęt z wykazu jest dostępny przez cały sezon, także w razie awarii.
• Zadeklarowany czas reakcji jest realny w nocy i przy złych warunkach.
• Wiem, jak dokumentuje się pracę (karty, GPS).
• Przeczytałem kary, odpowiedzialność za szkody i waloryzację.
• Jeśli korzystam ze sprzętu innego podmiotu, mam jego zobowiązanie.

Firmy, które zimą odśnieżają, latem często utrzymują zieleń - zobacz przetargi na utrzymanie zieleni. O zasadach punktacji czasu reakcji piszemy w artykule kryteria oceny ofert.

Gdzie pomaga SEZAM

Radar SEZAM podsyła nowe ogłoszenia z BZP dopasowane do profilu firmy i regionu, więc przetargi przed sezonem nie umkną Ci w natłoku letnich zleceń. Analiza SWZ wypisuje wymagania sprzętowe, czasy reakcji i zasady rozliczenia z cytatem i numerem strony. SEZAM nie kalkuluje ceny i nie przewidzi pogody - jest drugim okiem przy dokumentacji, a decyzja zostaje po Twojej stronie.

Stan prawny na 26 września 2026: ustawa z 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych wraz ze zmianami obowiązującymi od 1 stycznia 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Przed złożeniem oferty sprawdź aktualne przepisy oraz dokumenty konkretnego postępowania - wiążą Cię zapisy SWZ, a nie ogólne omówienie.